Hoog, Hoger en Hoogst

Een man woonde dicht bij een berg en dacht elke dag: hoe zou het zijn om die berg te beklimmen en wat zou ik op de top zien? Dus eindelijk kwam de dag, en de man ging op reis. Aangekomen aan de voet van de berg ontmoette hij de eerste reiziger. Dus vroeg hij: ‘Hoe ben je de berg opgekomen en wat heb je vanaf de top gezien?’ En dus deelde de reiziger zijn pad, en ook de mening die hij had gevormd. Maar toen dacht de man: ‘De manier waarop deze reiziger het pad beschreef, klinkt erg vermoeiend. Ik moet een andere manier vinden om te klimmen.’ Dus bleef hij aan de voet van de berg lopen totdat hij de volgende reiziger ontmoette. Dus opnieuw vroeg hij: ‘Hoe ben je die berg opgeklommen en wat heb je vanaf de top gezien?’ En zo deelde de tweede reiziger zijn verhaal. Omdat de man nog steeds niet wist in welke richting en welke kant hij op moest gaan, vroeg de man nog eens 30 mensen, 30 reizigers. Toen hij klaar was met praten, nam hij eindelijk een besluit. “Nu zoveel mensen hun paden al met mij deelden en vooral wat ze allemaal vanaf de top zagen, hoef ik daar zelf niet meer naar toe te klimmen.”

Het is erg jammer dat deze man nooit zelf op reis is gegaan. Elk individu moet zijn meest geschikte manier vinden om die berg op te beklimmen. Ook is informatie beschikbaar c.q. mogelijk om met woorden te delen, maar het is onmogelijk om de persoonlijke ervaring van helderheid te delen als je zelf alleen op die top staat. Om de juiste inspanning te steken in het beklimmen van die top, is dat waar elke spirituele beoefening over gaat. Duidelijkheid betekent dat je meer duidelijk ziet. Als je meer duidelijk ziet, worden onderlinge verbanden duidelijker. Als je duidelijker ziet, hoef je niemand te geloven of iets te geloven. Duidelijk zien betekent dat je voor jezelf kunt onderscheiden wat de juiste richting is en welke beslissingen je moet nemen om je doelen of ambities vorm te geven?

Onderweg kun je uitdagingen of hindernissen tegenkomen die jou verhinderen, of sommige ervan zullen je zelfs weerhouden om verder te gaan en die berg te beklimmen. De vijf hindernissen beschrijven verschillende gemoedstoestanden. In die gemoedstoestanden wordt het erg moeilijk om duidelijk te zien en daarom de juiste beslissingen te nemen.

De eerste hindernis wordt ‘sensueel verlangen’ genoemd. Sensueel verlangen ontstaat in het moment wanneer je aandacht schenkt aan iets dat je een positieve emotie geeft. Deze positieve emotie kan voortkomen uit vijf poorten van uw lichaam: zien, horen, ruiken, proeven of voelen. Dus in gedachten klim je die berg op. Na anderhalve kilometer wandelen ontdek je een prachtig restaurant omringd door mooie mensen. Je ruikt heerlijk eten en de grote verscheidenheid aan dranken. Wanneer deze verleiding zo sterk wordt dat je die plek niet meer wilt verlaten, dan is het sensuele verlangen een obsessie geworden. In beide gevallen betekent op die plek blijven dat je geen persoonlijke ervaring en duidelijkheid boven aan de berg kunt verkrijgen.

De tweede hindernis, ‘slechte wil’, beschrijft de toestand van de geest die voortkomt uit negatieve emoties. Om het eenvoudiger te maken, betekent het: je klimt de berg op en het begint te regenen, maar je houdt niet van regen. Je ontdekt dat de wegen hobbelig zijn, maar je houdt niet van hobbelige wegen. Om de rivier over te steken moet je zwemmen, maar je houdt niet van zwemmen. Wat het ook is waar je een hekel aan hebt, het zal er geen prettige reis van maken tenzij je leert deze slechte wil los te laten.

De derde hindernis werd vertaald als “verdoving”. Het wordt gekenmerkt door slaperigheid, niet-motivatie, gebrek aan energie en kan zich vaak manifesteren in een staat van depressie. Nu, een vergelijking die in het boeddhisme wordt gebruikt, beschrijft het als een “opsluiting”. Je merkt dat je opgesloten zit in een soort cel. Het wordt erg moeilijk om enige vorm van mentale of fysieke inspanning te leveren. Dus om je pad voort te zetten, is er maar één optie over. Je moet een manier vinden om uit dat gat te komen, uit die cel. Want dan kun je verder lopen naar de top van de berg.

Nu wordt de vierde hindernis “rusteloosheid” genoemd. Een onrustige geest maakt zich ofwel zorgen over de toekomst of reist naar het verleden en verwerpt, oordeelt over een gebeurtenis die in je verleden is gebeurd. Een vergelijking die hier wordt gebruikt, is de apengeest, die constant van de ene tak naar de andere springt, die op dit moment niet te lang kunnen blijven. Het probleem is dat er op gegeven moment geen tijd meer is om te klimmen en duidelijk te zien.

Nu, de laatste van de vijf hindernissen wordt ‘sceptische twijfel’ genoemd en is nauw verwant aan een gemoedstoestand die gebaseerd is op besluiteloosheid. In die gemoedstoestand is het heel gemakkelijk om in gedachten te verdwalen. Kan ik dit doen? Is dit de goede weg? Wat zullen de anderen zeggen? Wat als dit? Wat als dat? En het resultaat is dat je geen verbinding meer hebt met de doelen en ambities die je eenmaal aan jezelf hebt gesteld. Als de weg gevuld is met teveel twijfels, stop je vaker in plaats van verder te gaan.

Elk van deze hindernissen plaatst onderweg een soort van barrière of een soort donkere wolk in je geest. Onthoud gewoon één ding: laat het gewoon regenen en blijf zoeken naar openheid en blijf doorgaan met lopen (ontwikkelen). Uiteindelijk als je eenmaal zelf de top bereikt kun je zelf de ervaring van totale helderheid van geest ervaren. Dan begrijp je ook dat het niet echt mogelijk was om iemand uit te leggen hoe het er op de bergtop uitziet en hoe die ervaring is.

Zoeken

Categorieën

Tags

Meer verhalen

Het edele achtvoudige pad (Thich Nhat Hanh | Plum Village)

Het edele achtvoudige pad is het boeddhistische pad naar verlichting. Het zet in acht onderdelen uit hoe de mens de onrust van geest en het lijden kan overwinnen. In de

Er is geen woord dat klopt!

Het woord zelf kan niet kloppen omdat het geen massa heeft om ergens tegenaan te slaan. Toch is dat niet de strekking van deze opening al is het wel leuk.

Wil je meer
weten of heb je vragen?

Laat je gegevens achter en je hoort snel van ons.